Friday, April 13, 2018

ĐÊM QUA SÔNG NHỚ NGUYỄN DU

lời lận đận đang đùn theo mỗi bước
đêm dạt mù như những giọt trăng châu
người oán hận nào tài hoa buổi trước
nước trăm nguồn ai biết được nông sâu
sương với muối nở bao vầng thạch bích
trời quê hương chìm với đất quê hương
thân gió bụi vẫn xoáy mòn đất trích
người qua đây sao nghẹn tiếng con đường

NGUYỄN ĐỨC BẠTNGÀN

Tuesday, April 3, 2018

KHUÔN MẶT THÁNG TƯ


ta vận hành theo phù du của trái tim ta
ta trôi theo bào ảnh sớm chiều hệ lụy
những ngã hai ngã ba ngã tư ngã năm
ngã nào cũng cuồng quay túy lúy

NGUYỄN ĐỨC BẠTNGÀN

Monday, March 19, 2018

TRẦN VẤN LỆ: THƯ BẤT TẬN NGÔN






Tôi không thể nào nói dối lòng tôi:  Hôm nay, ngày 7 tháng 3 năm 2018, ngày ở Mỹ, là Ngày Hạnh Phúc của tôi!  Tôi vừa nhận được tập thơ Hư Ảo Tôi do nhà Tương Tri xuất bản.

Đây là một tập thơ, không phải tuyển tập, in hai trăm bài thơ của trên một trăm tác giả từng cộng tác với website tuongtri.com sáu năm qua…

Bài nào trong tập này cũng làm tôi xúc động một cách chân thành, kể cả hai bài của tôi.  Tôi hãnh diện vì tôi có góp mặt trong tập thơ chung gồm nhiều tác giả.  Tôi cũng hãnh diện, tức ngước mặt lên, tôi không muốn nước mắt tôi chảy xuống…sao bài thơ nào của ai cũng hay – Hay Thật Sự.  Người ta không nói tiếng người bằng Cái Miệng, mà người ta nói tiếng người bằng Tiếng Trái Tim của người ta, của người mình, đập.  Nghe nó thơ thơ thơ…giống như tiếng chuông Chùa, boong boong boong…

Tôi định viết một cái email gửi tới Tôn Nữ Thu Dung, bà chủ của website tuongtri.com nói lời Cảm Ơn Đã Nhận Được Sách, nhưng tôi thấy mình làm thế là mình”vô tư” quá.  Tương tri là người “thấu cảm” người, nói lời nào là móc “ruột gan” mình ra, là những lời “tâm phúc”; Tâm là lòng dạ, là trái tim, phúc là ruột rà, là cái bụng chứa thức ăn, nói chung;  là nơi cưu mang đứa con của người đàn bà, nói…cách riêng có-mắc-cỡ-ít-nhiều…Nói gì mà đừng vị nể, nói gì mà thật ngang bằng, thật dân chủ thì mới nên nói.  Nói như Trương Tử Kỳ nói với Thúc Bá Nha…rồi làm như Thúc Bá Nha đập vỡ cây đàn vì Trương Tử Kỳ chết.  Nói gì để ai cũng biết đó là Tri Âm, đó là Tri Kỷ…là Tương Tri!  Nói và Làm như tươngtri.com đã…nói thầm và làm công khai:  không quên ai đã cùng mình một lộ trình, tập họp tâm tư của từng “đồng chí” in thành một kỷ vật…không phải cái nạng gỗ, cái băng ca, cái trực thăng, cái xe hồng thập tự, cái võng hai người khiêng…mà là một cuốn sách đẹp!  Người đẹp, đẹp nhất là Hoa Hậu, sách đẹp, đẹp nhất…là cái gì đó Có Như Không, Không mà là Có, đó là Hư Ảo Tôi!  Trịnh Y Thư có một tác phẩm ngồ ngộ, Phế Tích Của Hư Ảo.  Thơ cũng là hư ảo…Những gì còn lại sau cuộc chiến Việt Nam…đều là phế tích…hư ảo là lòng ta tha thứ, trước hết cho ta…vì ta có một thời gian dài hư quá, làm cho nước mất, làm cho nhà tan, làm cho…bốn biển chật lại thành một cái…nhà mồ!  Ôi câu Tứ Hải Vi Gia sao mà ngào nghẹn…Bạn à, giúp tôi:  nâng mặt tôi lên, tôi muốn khóc vì trong tập Hư Ảo Tôi không chỉ một bài Hay, vài bài Hay mà gần như tất cả (hai bài nên loại trừ, chỉ hai bài đó thôi) của tôi.  Tôi không trơ trẽ tự khen.  Tôi biết buồn chớ, biết đau chớ…tôi rời xa Tổ Quốc chưa có bao lâu, nay mới 29 năm, mà Má tôi mất, em tôi mất, nhiều bà con cô bác tôi mất.  Tôi làm thơ chỉ cho tôi.  Đớn đau là vậy.

*

Tôi muốn viết một bức thư dài cho Tôn Nữ Thu Dung nói cái “cảm xúc”, cái cảm tưởng của “riêng” tôi khi nhận được món quà qua bưu điện chiều nay, ngày 7 tháng 3 năm hai ngàn mười tám.  Không ai nâng mặt tôi lên.  Sống âm thầm rồi mai mốt chết cũng âm thầm…

Thu Dung à, tôi xin lỗi Thu Dung tôi nói không hết lời, mà hết lời thì cũng chẳng hết gì! Xin coi đây là Thư-Bất-Tận-Ngôn…Tôi cúi xuống, tôi gục xuống…trên một bài thơ quá Hay:

nghe nhau về giữa yêu thương
với tà huy rạng bình thường hôm qua
hẹn từ nghìn ải truông xa
thềm đông phấn đượm trên tà áo đưa
tìm nhau về giữa ban trưa
khơi con nắng dậy cho vừa ái ân
gọi nhau trong mắt thánh thần
này em thơ dại tình ngần hương cau
gọi trời xanh gọi biển dâu
nguyện sao cho trọn một màu ban sơ
nằm ru từ thuở tình chờ
anh nằm im giữa dại khờ quặn đau
gọi ngàn xưa gọi ngàn sau
gọi em cổ lụy gọi sầu theo anh.

Cả bài thơ có mười bốn câu, thể lục bát, chỉ một dấu chấm, ở cuối dòng câu cuối cùng.  Tác giả bài thơ ấy, Nguyễn Đức Bạt Ngàn.  Với cái tên tác giả thôi mà tôi nhớ những năm tôi trên rừng sâu, trên núi thẳm…nhớ Đà Lạt nơi tôi có ba mươi mốt năm trưởng thành…nhớ những ngôi trường tôi tới lui chiều sớm…nhớ học trò…nhớ những cánh dơi chập chờn chập chờn…

Nhớ nhất:  Mình phải Cảm Ơn Tôn Nữ Thu Dung gửi cho một cái thư nặng nhất tôi lấy ra từ cái thùng thư đặt trước nhà tôi đang ở.  Cây đào của vườn tôi còn nhiều nụ hoa, tôi không hái nụ nào…vì người tôi mang ơn ở xa quá, xa hơn hồi người ấy ở San Dimas nhiều.  Thôi, con đường nào cũng là đường-thiên-lý!

TRẦN VẤN LỆ
nguồn: https://tuongtri.com/2018/03/09/thu-bat-tan-ngon/

Friday, March 9, 2018

TRĂNG NGÁT

dạo đó
là Huế của đầu thập niên 1970 chẳng nhớ nguyên cớ nào đã xui khiến chúng tôi gặp gỡ tôi là cuồng sĩ lỡ đường em là cây bút đang lên được văn giới trầm trồ ái mộ chúng tôi bên nhau mờ ảo tri kỷ tình thân cùng lêu lổng cà phê thuốc lá cùng tếu lâm cùng tỉnh cùng mê với tôi em là hiện thân tuyệt vời thơ dại tôi đã hồn nhiên cho em đọc bản thảo của mình dĩ nhiên dòng sống là đến đi đi để đến đến để đi
chúng tôi xa nhau sau đó chừng một hai năm trên một tờ bán nguyệt san văn chương
phát hành ở Sàigòn có đăng một truyện ngắn của em nội dung khá vui em đã lấy tôi dựng thành nhân vật là “thi sĩ khùng” với trích dẫn ít nhiều câu thơ của tôi để minh họa nhưng em đã không ghi chú thích đó là thơ của NĐBN tôi đã chưng hửng tại sao em hành xử như thế bởi vì độc giả sẽ nghĩ rằng đó là thơ do chính em sáng tác dĩ nhiên tôi bất mãn vì tài sản của mình bị trưng dụng (thiếu minh bạch) bởi một người mà mình tin cậy thời gian trôi em đã là kỷ niệm là chớp tắt vui buồn một thời mỗi lần nhớ em tôi đều bùi ngùi giao tình như sương khói thì sá gì dăm ba câu thơ của tôi đã thác sinh vào tâm tư em em là Trăng Ngát nụ cười quá giang NGUYỄN ĐỨC BẠTNGÀN (1995)



Wednesday, February 28, 2018

HOA LAY

hồn về treo ngọn sầu đông
tinh sương tôi dậy thắp hồng cho em
tình xưa an giấc bên thềm
gió ru ngàn dặm tóc mềm mại bay
em về bướm động hoa lay
tôi theo ngọn gió quên ngày lao đao
hẹn nhau về một cõi nào
yêu nhau bằng cả ngọt ngào đắng cay

NGUYỄN ĐỨC BẠTNGÀN

Wednesday, February 21, 2018

CÓ 2 THỜI ĐỂ SỐNG

mời các bạn đọc bài thơ
sáng tác từ thời nhỏ dại
là khi tôi bắt đầu chơi với chữ nghĩa cho đến lúc tôi 20 tuổi,
tiếp theo là thời thanh niên

với tôi,
mình chỉ có 2 thời để sống,
cho dù tuổi tôi là 20, 30, 40, 50, 60, 70, 80,...
đến tận cùng hơi thớ,
đó vẫn là thời thanh niên
mà tôi
đã sống
đang sông
sẽ sống...
...

THÂN PHẬN

nửa đêm không ngủ
vầng trán suy tư
tuổi thơ gục chết
hành trang vào đời

giấc ngủ ngày xưa
nằm trong lòng mẹ
nghe tiếng gà trưa
niềm vui nhè nhẹ

hành trang vào đời
bằng đôi tay nhỏ
hiện tại hợt hời
như nắm cỏ khô

trâu già gục chết
trên đồi cỏ khô
con chim trúng đạn
gãy cánh bên mồ

ngày xưa hôm nay
hoàn toàn đổi thay
hỡi người em nhỏ
tóc phủ vai gầy

giã từ lớp học
không còn vấn vương
tương lai ẩn hiện
vào đời đau thương

ngày mai về đâu
lửa cháy tinh cầu
vì sao rơi xuống
cuộc đời đi mau

nửa đêm không ngủ
tuổi trẻ lao tù
lo âu kinh sợ
như chiều mùa thu

buổi chiều sẽ tắt
tuổi trẻ hôm nay
cúi đầu gục mặt
tay tìm bàn tay

trâu già gục chết
tuổi trẻ đau thương
buổi chiều lửa cháy
khắp trời quê hương

NGUYỄN ĐỨC BẠTNGÀN
1966


Tuesday, February 13, 2018

50 NĂM MẬU THÂN

mùa xuân 1968
tết Mậu Thân
VC phản bội thỏa ước ngưng bắn tạm thời
công kích vào hầu hết thành thị của miền Nam VN
gây chết chóc tai ương lớn lao cho nhân dân
điển hình là Huế

ở đây
tôi sẽ không khơi gợi khổ đau một thời
ai phải ai trái
bởi vì lịch sử trắng đen đã rõ

tôi chỉ nói tới bản chất của một thành phần trí thức
được cơ chế VNCH nuôi dưỡng đào tạo
nhưng phản phúc
(ăn cơm quốc gia
thờ ma cọng sản)

phải nói họ (trong chừng mực) là kẻ sĩ
đã vạch trần lỗi lầm của chính quyền miền Nam
và đòi làm cách mạng để thay đổi

sau biến cố Phật Giáo miền Trung (1966)
cũng như sau tổng tấn công Mậu Thân (1968) thất bại
phần đông đã chạy theo VC
(số ở lại vẫn tiếp tục quậy phá)
và âm hưởng từ hành động của họ
đã vương vấn đâu đó trong tâm tư dân chúng
đã khen ngợi họ là những trí thức khí phách
can đảm đứng lên
không sợ bạo quyền
tranh đấu vì dân tộc vì quê hương

sau 30 tháng tư 1975
miền Nam thất thủ
trước những bất công áp bức của bè lũ VC
quần chúng nhân dân thấp cổ bé miệng
đã ngóng chờ cách ứng xử đầy hào khí của của họ trước đây
trông mong họ lên tiếng phản đối độc tài phi nhân tính của chính quyền mới
nhưng họ đã ngậm câm

thì ra với "thành phần trí thức" này
"khí phách" chỉ biểu lộ khi có điều kiện

thời VNCH
với tam quyền phân lập
(lập pháp, hành pháp, tư pháp)
tự do dân chủ
quyền sống
quyền làm người được hiến pháp tôn trọng

họ biết dù bạo loạn như thế nào thì sinh mạng cũng sẽ được bảo đảm
nên đã lợi dụng cơ chế này tối đa
tổ chức xuống đường biểu tình
hô hào phản động
sáng tác phổ biến văn thơ nhạc "chống Mỹ cứu nước"
dè bĩu tinh thần chống cọng bảo vệ tự do của quân dân miền Nam

nhưng với chuyên chính VC thì khác
chỉ ban cho bọn họ một chọn lựa
theo là sống
chống là chết

và khi sinh mạng trực tiếp bị uy hiếp
thì "khí phách" lẹ làng bay mất
và có không ít kẻ liền nhanh chóng
biến thành bồi bút tay sai

NGUYỄN ĐỨC BẠTNGÀN
.



Wednesday, February 7, 2018

THÔN NỮ

bầy chim nhỏ chuyền tình bên ngọn lúa
má em hồng hoen với ráng chiều im
đầu gánh nặng vẫn loe mềm dáng lụa
má em hồng như hạnh giữa đường tim

nước thấm ngọt suốt một thời thôn nữ
dấu chân tròn viền trăm nếp mây sa
anh qua đó nghe tiếng hò cố xứ
tưởng chừng em như hồn hậu quê nhà

từ anh đến em bên bờ bãi nọ
cải vàng hoa chờ khép cánh trong nương
chiều nắng đậm biết phương nào hỏi dọ
nhìn nhau đây đành lỡ hội thiên đường

NGUYỆN ĐỨC BẠTNGÀN

Sunday, January 28, 2018

PHƯỢNG HOÀNG

này hạnh phúc ta xưa bạt mù
không trở lại
lối hồng nay xin ướp mộng đất nằm
đành chịu lỗi với trời
nắng phơi vàng ái ngại
cánh phượng hoàng chong ưu ái về thăm

NGUYỄN ĐỨC BẠTNGÀN

Wednesday, January 10, 2018

HÁT BÀI SÁM HỐI

hát bài sám hối
chiều qua trên đầu
lời kinh sám hối
theo ngày thương đau
nước còn vọng nhịp
triều âm mai này
em còn vọng nhịp
đây hồn đắng cay
rồi mai nước ngập
ta có lên bờ
nụ hồng cúi xuống
hôn tàn đêm mơ
NGUYỄN ĐỨC BẠTNGÀN